केल किरा व्यवस्थापन: दिगो जैविक नियन्त्रण गाइड 

सारांश: संयुक्त राज्य अमेरिका र अष्ट्रेलियामा केल एक महत्त्वपूर्ण बाली हो, तर पुतली, पुतली, भुरा र हार्लेक्विन बग जस्ता कीराहरूले उत्पादनलाई खतरामा पार्छन्। नीमको तेल र लाभदायक सूक्ष्मजीवहरू जस्ता जैविक नियन्त्रण विधिहरूले केललाई कीराहरूबाट जोगाउन मद्दत गर्छन्, बालीको गुणस्तर र उत्पादनमा सुधार गर्छन्।

अवलोकन:

केलको बोटलाई कुन कीराले असर गर्छ?
आयातित बन्दाकोपी कीरा
क्रस-स्ट्राइप्ड बन्दाकोभीरा
बन्दाको लुपर
फ्लाई बीटलहरू
हार्लेक्विन बगहरू
बन्दाकोपीमा लाग्ने एफिड
केलको किरा कसरी व्यवस्थापन गर्ने?
सोधिने प्रश्न
सारांश

केल एक महत्त्वपूर्ण विश्वव्यापी बाली हो र संयुक्त राज्य अमेरिका र अष्ट्रेलियाको अर्थतन्त्रमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउँछ। क्यालिफोर्निया र जर्जिया संयुक्त राज्य अमेरिकाका मुख्य केल उत्पादक राज्यहरू हुन्, जहाँ २००७ र २०१७ को बीचमा उत्पादन १४५% ले बढेको छ। अष्ट्रेलियामा, प्रत्येक वर्ष लगभग ६,७०० टन अंग्रेजी पालुङ्गो, सिल्भरबीट र केल उत्पादन गरिन्छ, जसको मूल्य लगभग २३.५ मिलियन अष्ट्रेलियाली डलर छ। केल बिरुवाहरूमा कीराहरूले उल्लेखनीय उत्पादन हानि पुर्‍याउन सक्छ र बालीको गुणस्तर घटाउन सक्छ, जसले गर्दा बजार मूल्य र उत्पादकको नाफा दुवै घट्छ। यो लेख केल बिरुवाको कीरा पहिचान गर्न र अन्वेषण गर्नमा केन्द्रित छ। जैविक विधिहरू तिनीहरूको संख्या नियन्त्रण गर्न र बाली संरक्षण गर्न।

केलको बोटलाई कुन कीराले असर गर्छ?

काउली बालीहरूमा किरा, पुतली, भुरा र दुर्गन्धित किराहरू सहित विभिन्न प्रकारका कीराहरू प्रति संवेदनशील हुन्छन्। धेरै किरा र पुतली प्रजातिहरूको लार्भाले काउलीको पातमा सिधै खान्छन्, जसले गर्दा उल्लेखनीय क्षति हुन्छ। किराको समस्याको गम्भीरता र प्रकार क्षेत्र अनुसार फरक हुन्छ।

आयातित बन्दाकोपी कीरा (पियर्स रापा)

यो पुतली प्रजातिले यसको लार्भा चरणमा पातहरूमा सिधै खाना खाएर केल बिरुवाहरूलाई क्षति पुर्‍याउँछ। यसलाई बन्दागोभी सेतो वा बन्दागोभी सेतो पुतली पनि भनिन्छ। वयस्कहरूको पखेटा लगभग ५० मिमी हुन्छ, माथिल्लो पखेटामा कालो टुप्पो र दागहरू चिन्ह लगाइएको सेतो हुन्छ, र तल पहेंलो रंग हुन्छ। तिनीहरूले साना सेतो-पहेंलो अण्डा दिन्छन्। लार्भा (सुँगुर) हरियो हुन्छन् र ३२ मिमी लामो हुन्छन्। तिनीहरूले २५ मिमी कोकुन बनाउँछन् जसमा तिनीहरू वसन्तमा पुतलीको रूपमा देखा पर्नु अघि जाडो बिताउँछन्। लार्भाले खुवाउँदा केल पातहरूमा साना प्वालहरू हुन्छन्। गम्भीर प्रकोपको समयमा बिरुवाहरूले आफ्ना सबै पातहरू गुमाउन सक्छन्, र साना, गाढा हरियो मलमूत्रका गोलाहरू देखिन सक्छन्।

क्रस-स्ट्राइप्ड बन्दाकोभी किरा (एभरजेस्टिस रिमोसालिस)

यो किराको प्रजातिले यसको लार्भा चरणमा पातहरूमा सिधै खाना खाएर बिरुवाहरूलाई क्षति पुर्‍याउँछ। वयस्क किराहरू परालको रंगको हुन्छन् जसको पखेटा बैजनी रङको हुन्छ र पखेटाको फैलावट लगभग २५ मिमी हुन्छ। तिनीहरूले समतल पहेंलो अण्डा दिन्छन्। लार्भाहरू खैरो हुन्छन् तर बढ्दै जाँदा नीलो रंग विकास गर्छन्, र सामान्यतया प्रत्येक छेउमा पहेंलो रेखा चल्छ। क्षतिको लक्षणहरूमा पातहरूमा साना, अनियमित आकारका प्वालहरू बन्नु समावेश छ। लार्भाहरू विकासशील बिरुवाहरूको टाउकोमा सिधै प्वाल पार्ने पनि जानिन्छ।

गोभी लुपर (Trichoplusia ni)

यो कीरा किराको प्रजाति हो जसले केलको बोटबिरुवालाई यसको लार्भा चरणमा पातहरूमा सिधै खाना खाएर आक्रमण गर्छ। वयस्कहरू सामान्यतया खैरो-खैरो रंगका हुन्छन् जसको पखेटा ३८ मिमी हुन्छ। अण्डाहरू पहेंलो-सेतो र अण्डाकार आकारका हुन्छन् र सामान्यतया पातहरूको तल राखिन्छन्। लार्भाहरू एक विशिष्ट घुमाउरो गतिमा सर्छन्, तिनीहरूको शरीरको बीचमा आर्च हुन्छन्। तिनीहरू सामान्यतया हरियो हुन्छन् जसको प्रत्येक छेउमा सेतो पट्टी हुन्छ र ३८ मिमी लामो हुन सक्छ। क्षति पातहरूमा अनियमित आकारको प्वालको रूपमा देखा पर्दछ, र मलमूत्र सामान्यतया प्रभावित पातहरूमा देखिन सक्छ।

फ्ली बीटल (फाइलोट्रेटा spp)

धेरै प्रजातिका फ्ली बीटलहरूले पातहरू खाएर केल र अन्य पातदार हरियो बोटहरूलाई क्षति पुर्‍याउने समान व्यवहार साझा गर्छन्। वयस्कहरू लगभग ३ मिमी लम्बाइमा पुग्छन् र विचलित हुँदा उपियाँ जस्तै उफ्रन्छन्, जसले गर्दा तिनीहरूलाई आफ्नो नाम दिइएको छ। तिनीहरू सामान्यतया खैरो हुन्छन् तर कालो, नीलो, कांस्य, वा धर्कादार पनि देखिन सक्छन्। यो कीराले माटोमा आफ्नो अण्डा दिन्छ, र सानो सेतो लार्भाले अण्डा निस्केपछि होस्ट बिरुवाको जरामा खुवाउँछ, यद्यपि यसले विरलै गम्भीर क्षति पुर्‍याउँछ। क्षति प्रायः वयस्कहरूबाट हुन्छ र पातहरूमा विशेषता "शट प्वाल" को रूपमा देखा पर्दछ, जुन गोलाकार र अनियमित आकारका हुन्छन्। ठूला प्रकोपहरूले केल बिरुवाहरूलाई महत्त्वपूर्ण क्षति पुर्‍याउन सक्छ।

हार्लेक्विन बगहरू (मुर्गान्टिया हिस्ट्रियोनिका)

यो कीराको कीराले पातहरू छेडेर र बोटको तरल पदार्थ चुसेर केल बोटलाई क्षति पुर्‍याउँछ। वयस्कहरू चम्किलो रंगका, ढाल आकारका हुन्छन् र लगभग ९.५ मिमी लामो हुन्छन्। तिनीहरू मौसम अनुसार कालो र पहेंलो वा कालो र रातो देखिन्छन्। तिनीहरूले सेतो, कालो पट्टी भएको, ब्यारेल आकारको अण्डा दिन्छन्। अप्सराहरू परिपक्व हुनुभन्दा पहिले पाँचवटा इन्स्टार (विकासात्मक) चरणहरू पार गर्छन्। हार्लेक्विन बगहरू दुर्गन्धित बग परिवारका हुन् र यदि बाधा पुर्‍याएमा गन्ध उत्पन्न गर्छन्। वयस्क र अप्सराहरूले बोटको तरल पदार्थ खान्छन्, जसले गर्दा सेतो दाग र डगमगाउँछ। पातहरू अन्ततः पहेंलो र खैरो हुन्छन् र गम्भीर प्रकोपको समयमा ओइलाउन र मर्न सक्छन्।

बन्दकोबी एफिड (Brevicoryne brassicae)

यी कीराहरू साना कीराहरू हुन् जसले सुई जस्तो मुखको भागले बोटबिरुवाको तरल पदार्थ चुसेर केल बिरुवालाई क्षति पुर्‍याउँछन्। तिनीहरूको शरीर सामान्यतया खैरो वा हरियो हुन्छ, तर तिनीहरूले स्राव गर्ने मोमी पदार्थको कारणले फिक्का हरियो-सेतो देखिन सक्छ। वयस्कहरूले पातहरूको मुनिको भागमा अण्डा दिन्छन्, जुन वसन्तमा निस्कन्छ। बन्दाकोबी एफिडको प्रारम्भिक विकास चरणहरू चम्किलो हरियो देखिन सक्छन्। यी एफिड्स बिरुवाहरूमा प्रत्यक्ष रूपमा देखिन सक्छ, विशेष गरी ठूलो संख्यामा। क्षतिले वृद्धि रोकिन सक्छ र बोटको मृत्यु हुन सक्छ। बन्दाकोबीको एफिडले विशेष गरी युवा पातहरूलाई हानिकारक बनाउँछ।

केलको किरा कसरी व्यवस्थापन गर्ने?

सौभाग्यवश, माथि सूचीबद्ध कीराहरूबाट केल बिरुवाहरूलाई जोगाउने धेरै तरिकाहरू उपलब्ध छन्। प्रभावकारी रणनीतिहरूमा एकीकृत कीट व्यवस्थापन (IPM) अभ्यासहरूको संयोजन र जैविक नियन्त्रण विधिहरू.

अनुगमन

माथि सूचीबद्ध लक्षणहरूको लागि हेर्नुहोस्। यी कीराहरूको सबैभन्दा सामान्य संकेत भनेको प्रत्यक्ष रूपमा खाना खाने क्षति हो, जुन पातहरूमा प्वालको रूपमा देखा पर्दछ। विभिन्न कीराहरूले पातहरूमा फरक-फरक खाना खाने ढाँचाहरू सिर्जना गर्छन्, जसले जिम्मेवार विशिष्ट प्रजातिहरू पहिचान गर्न मद्दत गर्न सक्छ। लार्भाहरू पातहरूमा सिधै खाना खाइरहेको देख्न सकिन्छ, जबकि बढ्दो क्षेत्र वा बगैंचामा वयस्क पतंग र पुतलीहरूको उच्च मात्राले संक्रमणलाई संकेत गर्न सक्छ। माथि उल्लेख गरिएका केही कीराहरूले पातहरूको मुनि आफ्नो अण्डा दिन्छन्, त्यसैले यी क्षेत्रहरूको निरीक्षण गर्नाले पहिचान गर्न मद्दत गर्न सक्छ। सानो गाढा हरियो मलमूत्र पनि देखिन सक्छ र राम्रोसँग छद्मवेश गरिएको हरियो लार्भा भन्दा प्रायः सजिलै देख्न सकिन्छ।

सांस्कृतिक नियन्त्रण

सांस्कृतिक नियन्त्रणमा कीराको प्रकोपको जोखिम कम गर्न विशेष खेती वा बगैंचा अभ्यासहरू प्रयोग गर्नु समावेश छ। बाली व्यवस्थापनको यो विधिले समस्या निम्त्याउने कीरालाई सही रूपमा पहिचान गर्नमा निर्भर गर्दछ। माटोमा अत्यधिक नाइट्रोजन मल प्रयोग नगर्नुहोस्, किनकि यसले बढ्दो क्षेत्र वा बगैंचामा लार्भाको संख्या बढी हुन सक्छ। धेरै कीराहरू झरेका बिरुवाको भग्नावशेषमा जाडो बिताउँछन्, त्यसैले यो सामग्री हटाउनाले तिनीहरूको संख्या घटाउन मद्दत गर्दछ। तैरने आवरणहरू प्रयोग गर्नु यान्त्रिक नियन्त्रणको एक रूप हो जसले कीराहरूलाई बिरुवाहरूमा पुग्नबाट रोक्छ। हातले लार्भा टिप्नु केही अवस्थामा प्रभावकारी हुन सक्छ, र छिटो-परिपक्व केल प्रजातिहरू बढाउँदा कीराहरूले गम्भीर क्षति पुर्‍याउन सक्ने अवधि घटाउन मद्दत गर्दछ।

जैविक नियन्त्रण

• प्राकृतिक पदार्थहरू: यी सामान्यतया बोटबिरुवाहरूबाट प्राप्त गरिन्छन् र कीराहरूलाई भगाउन वा मार्न बोटबिरुवाहरूमा स्प्रे गर्न प्रयोग गर्न सकिन्छ। उदाहरणका लागि, नीमको तेल हार्लेक्विन बगहरूलाई उनीहरूको खाना र संभोग गर्ने बानीमा बाधा पुर्‍याएर लड्न सक्छ।
• सेमीओकेमिकल्स: यी सन्देश दिने यौगिकहरू हुन् जुन कीराको व्यवहारलाई बाधा पुर्‍याउन प्रयोग गर्न सकिन्छ। उदाहरणका लागि, फेरोमोनहरू केललाई आक्रमण गर्ने पुतली र पुतलीहरूको मिलनलाई पासोमा पार्न र बाधा पुर्‍याउन प्रयोग गर्न सकिन्छ।
• सूक्ष्मजीवहरू: यी ब्याक्टेरिया, फङ्गस र भाइरस जस्ता सूक्ष्मजीवहरू हुन् जसले कीरा र रोग निम्त्याउने सूक्ष्मजीवहरूलाई हानि पुर्‍याउँछन् तर बालीलाई हानि गर्दैनन्। उदाहरणका लागि, ब्याक्टेरिया Bacillus thuringiensis आयातित बन्दाकोपीको किरा सहित धेरै कीराहरूको लार्भा चरणमा घातक संक्रमण निम्त्याउँछ।
• म्याक्रोबियलहरू: यी ठूला जनावरहरू हुन्, जस्तै केही लाभदायक कीराहरू, जसले परजीवी कीराहरूलाई खान्छन् वा फैलाउँछन्। उदाहरणका लागि, हरियो लेसिङ बन्दाकोभी लुपरको लार्भालाई सिधै खान्छन् र तिनीहरूको संख्या नियन्त्रण गर्न मद्दत गर्छन्।

रासायनिक कीटनाशकहरू

प्रकृतिमा आधारित कीट व्यवस्थापन ज्ञान कार्यान्वयनमा विश्व नेताको रूपमा, CABI ले प्रोत्साहन गर्दछ आईपीएम स्वस्थ बाली उत्पादन गर्न रुचाइएको, पारिस्थितिकी-आधारित दृष्टिकोणको रूपमा, जसले रासायनिक कीटनाशकको ​​प्रयोगलाई आवश्यकता अनुसार मात्र गर्न अनुमति दिन्छ, र मानिसहरू र वातावरणलाई तिनीहरूको सम्पर्कमा सीमित गर्ने उपायहरूको पालना गर्दा (एफएओ हेर्नुहोस्, कीटनाशक व्यवस्थापनमा अन्तर्राष्ट्रिय आचार संहिता).

रासायनिक कीटनाशकहरूको प्रयोगको बारेमा विचार गर्नु अघि किसानहरूले माथि सूचीबद्ध गरिएका सहित सिमी कीराहरू नियन्त्रण गर्न उपलब्ध सबै गैर-रासायनिक समाधानहरूको अन्वेषण गर्नुपर्छ। अनुकूलित कीट व्यवस्थापन सल्लाहको लागि, भ्रमण गर्नुहोस् CABI BioProtection Portal, जहाँ तपाईं अनुकूलित समाधानहरू अन्वेषण गर्न आफ्नो स्थान र कीरा समस्या प्रविष्ट गर्न सक्नुहुन्छ।

यदि रासायनिक कीटनाशकहरू प्रयोगको लागि विचार गरिएको छ भने, किसानहरूले कम जोखिमयुक्त रासायनिक कीटनाशकहरू छनौट गर्नुपर्छ जुन, IPM रणनीतिको भागको रूपमा प्रयोग गर्दा, मानव स्वास्थ्य र वातावरणमा हानिकारक प्रभावहरू कम गर्दै कीरा समस्याहरू व्यवस्थापन गर्न मद्दत गर्दछ। कृषि सल्लाहकार सेवा प्रदायकहरूले स्थानीय रूपमा उपलब्ध र IPM रणनीति भित्र उपयुक्त कम जोखिमयुक्त रासायनिक कीटनाशकहरूको बारेमा जानकारी प्रदान गर्न सक्छन्। यी विशेषज्ञहरूले आवश्यक व्यक्तिगत सुरक्षात्मक उपकरणहरूको बारेमा पनि सल्लाह दिन सक्छन्।

सोधिने प्रश्न

म कसरी किराहरूलाई मेरो केल खानबाट रोक्न सक्छु?

केल बालीलाई क्षति पुर्‍याउने कीराहरूलाई नियन्त्रण गर्न धेरै तरिकाहरूले मद्दत गर्न सक्छन्। उदाहरणका लागि, नीमको तेलको स्प्रेले बिरुवाहरूलाई हार्लेक्विन बगहरू र अन्य कीराहरूबाट जोगाउँछ, जबकि हानिकारक कीरा र पुतली प्रजातिहरूको लार्भालाई संक्रमित गर्ने र मार्ने लाभदायक ब्याक्टेरिया पनि अत्यधिक प्रभावकारी हुन्छन्।

केलको कीरा के हो?

केलका बोटबिरुवाहरू धेरै फरक-फरक कीराहरूको जोखिममा हुन्छन्, जसमा पुतलीको लार्भा र पुतलीको लार्भा सबैभन्दा सामान्य हुन्। क्षेत्र अनुसार कीराका प्रकारहरू फरक-फरक हुन्छन्, त्यसैले कारबाही गर्नु अघि तपाईंको बालीलाई असर गर्ने विशिष्ट कीरा पहिचान गर्नु महत्त्वपूर्ण छ।

मेरो केलको पातहरूमा प्वाल पार्नु भनेको के हो?

धेरै किराहरूले केलको पातमा प्वाल पार्न सक्छन्। पुतली र पुतली प्रजातिका कमलाहरू सामान्य दोषी हुन्, तर फ्ली बीटल र हार्लेक्विन बगहरू जस्ता कीराहरूले पनि खाना खाँदा प्वालहरू सिर्जना गर्छन्। प्वालहरूको आकार र ढाँचाले संलग्न विशिष्ट कीरा पहिचान गर्न मद्दत गर्न सक्छ।

के किरा भएको केल खानु सुरक्षित छ?

कीराहरू र तिनीहरूको दिसा हटाउन राम्ररी धोइएको केल सामान्यतया खान सुरक्षित हुन्छ। कीराको क्षतिले पातहरूको वृद्धिमा बाधा पुर्‍याउन सक्छ वा प्वालहरू निम्त्याउन सक्छ, जसले उपस्थिति र बनावटलाई असर गर्न सक्छ, तर एकपटक राम्ररी सफा गरेपछि केल खान असुरक्षित बनाउँदैन।

सारांश

केल संयुक्त राज्य अमेरिका र अष्ट्रेलिया दुवैमा एक मूल्यवान बाली हो, तर क्याटरपिलर, बीटल र हार्लेक्विन बग जस्ता कीराहरूले यसको उत्पादन र गुणस्तरलाई खतरामा पार्छन्। प्रभावकारी कीट व्यवस्थापनले अनुगमन, सांस्कृतिक नियन्त्रण, र जैविक विधिहरू किराको प्रकोप कम गर्न। बालीनालीको फोहोर हटाउने, तैरने आवरण प्रयोग गर्ने र प्राकृतिक तेल वा लाभदायक सूक्ष्मजीवहरू लगाउने जस्ता प्रविधिहरूले कीराको जनसंख्या नियन्त्रण गर्न मद्दत गर्न सक्छन्। IPM रणनीति अपनाउनाले उत्पादकहरू र वातावरण दुवैको सुरक्षा गर्ने दिगो केल खेतीलाई समर्थन गर्दछ।

जस्ता कीरा प्रजातिहरू नियन्त्रण गर्ने बारे हाम्रो गहन कीट व्यवस्थापन गाइडहरू अन्वेषण गर्नुहोस्। डायमण्डब्याक पुतली र अन्य बालीहरूको संरक्षणमा, जस्तै गोभी.